De alba amicorum van Ab van der Steur

Bruinleren band van het album amicorum van Blasius Boucquet. Aanvraagnummer KW 1900 A 145

De Haarlemse antiquaar Ab van der Steur (1938-2012) had een goede band met de KB. Hij bood bijzondere handschriften en drukken die naar zijn mening in de collectie van de KB thuishoorden bij voorkeur eerst aan de bibliotheek aan. Vooral met Kees Thomassen (1950-2015), conservator moderne handschriften en kenner van vriendschapsboeken (alba amicorum), had hij een uitstekende verstandhouding.

Van der Steur verkocht in de loop der jaren veel alba aan de KB, maar hield ook een aantal bijzondere exemplaren in zijn privéverzameling. Na het overlijden van beide heren werden in 2017 dertien alba uit de verzameling van Van der Steur door zijn erven aan de KB aangeboden. Met steun van de Vrienden van de KB konden deze in 2018 worden verworven. 

De dertien alba vormen een waardevolle aanvulling op de omvangrijke collectie vriendschapsboeken van de KB en een tastbare herinnering aan de bijzondere band tussen Van der Steur, Thomassen en de KB.

Het oudste album

Het betreft voornamelijk alba uit de 18de eeuw. Het oudste album komt echter uit de 16de eeuw. Het werd bijgehouden door de Dordtse student Blasius Boucquet (1566-1591), die in Leiden studeerde en op kamers ging bij de Haarlemse kanunnik-schoolmeester Wilhelm van Assendelf. Het album amicorum van Boucquet bevat maar 25 inscripties, maar brengt ons wel op het spoor van een weinig bekend Hollands netwerk van katholieke studenten. Op vijfentwintigjarige leeftijd stierf Boucquet op zijn Grand Tour door Europa.

Alba uit de 18e eeuw

Uit de 18de eeuw stammen acht alba, waarvan één van een vrouwelijke bezitter. Het gaat om:

  • Album amicorum van theoloog Georgius Philippus Godofrodus Jan, met 161 inscripties uit 1763-1768, voornamelijk geplaatst in Giessen (KW 1900 A 148). 
  • Album amicorum van de medicus Jacobus Rocquette (1744-1809), met 43 inscripties gemaakt tussen 1761-1798, voornamelijk geplaatst te Leiden (KW 1900 A 144).
  • Album amicorum van de jurist Arnout van Teylingen (1751-1802), met 28 inscripties gemaakt tussen 1768-1771, voornamelijk geplaatst te Harderwijk (KW 1900 A 149).
  • Album amicorum van kolonel in staatse dienst Jacob Jan Colson Aberson (1737-1801), met 105 inscripties uit 1789-1790, voornamelijk geplaatst in Haarlem (KW 1900 A 143).
  • Album amicorum van de jurist Jan Gijsbert Thierry de Bye (1765-1791), met 55 inscripties uit 1783-1791, voornamelijk geplaatst in Leiden (KW 1900 A 147).
  • Album amicorum van Adam Riedel (1762-1824), met 53 inscripties uit 1782-1791, voornamelijk geplaatst in Duisburg (KW 1900 A 146).
  • Album amicorum van Elisabeth Constantia Sophia Röell (1777-1835), met 41 inscripties uit 1789-1801, voornamelijk geplaatst te Zwolle (KW 1900 A 133).
  • Album amicorum van baron Johan Frederik van Reede van Oudtshoorn (1779-1850), met 14 inscripties uit 1796-1801, voornamelijk geplaatst in Leiden (KW 1900 A 135).

Heel bijzonder in deze groep zijn de alba van Elisabeth Constantia Sophia Röell en Johan Frederik van Reede van Oudtshoorn. Zij zouden in 1804 samen in het huwelijk treden. Doordat de twee bezitters aan elkaar gekoppeld kunnen worden, bevatten hun alba een rijkdom aan informatie over hoe familiale en vriendschappelijke netwerken in de late 18de eeuw nog steeds cruciaal zijn bij het vinden van een geschikte partner.

 

Alba uit de 19e eeuw

Uit de 19de eeuw stammen vier andere alba:

  • Album amicorum van Antoinette P. du Cloux (1785-na 1872), met 77 inscripties uit 1798-1844, voornamelijk geplaatst in Leiden en Haarlem (KW 1900 A 136). 
  • Album amicorum van stuurman Jan Carel Thierry de Bye (1805-1846), met 23 inscripties uit 1839-1845, voornamelijk uit Utrecht.
  • Album amicorum van bloembollenkweker Jacob Heinrich Krelage (1824-1901), met 27 inscripties uit 1838-1840, voornamelijk uit Haarlem (KW 1900 A 134).
  • Album amicorum van Mathilde J. van Der Steege, met 27 inscripties uit 1814-1820, voornamelijk uit Haarlem en Zutphen (KW 1900 A 142)