Album amicorum van Hiskia van Harinxma

Waarschijnlijk op de dag dat Hiskia het album van haar ouders cadeau kreeg plaatste zij zelfbewust dit gedicht en haar zinspreuk: 'Rien sans vertu' op de eerste pagina

Traditioneel geven vrouwenalba een mengeling te zien van chansons en gedichtjes, afgewisseld met bladen waarop inscriptoren zich beperken tot hun devies (soms afgekort tot de beginletters), eventueel een klein beeldmerkje (een bloempje, een hartje), hun naam en het jaar. Hierbij zijn ze zuinig met papier. Er zijn alba waar op één bladzijde soms wel twaalf van zulke 'minimale inscripties' zijn te vinden. Het is jammer dat er in vrouwenalba zelden of nooit vermeld staat wáár een bijdrage werd neergeschreven. Circuleerden de alba op muziekavondjes of tijdens het bijwonen van een feest? Of werden ze onderling uitgeleend en moest je maar afwachten hoe lang het duurde voordat je je boekje weer terughad?

Over het algemeen overheersen in vrouwenalba de vrouwelijke schrijvers. In het geval van Hiskia’s album zijn de heren even sterk vertegenwoordigd, vaak met kwalitatief zeer goede wapenschilderingen. De inscripties zijn bijna alle geplaatst door leden van de Friese adel, zoals Van Aylva, Van Heringa, Van Douma en Van Eysinga. De fraaiste bijdrage komt van Hessel van Ostheim: een knap uitgevoerd knipwerk tegen een geverfde achterliggende pagina. Dit kunststukje is voorzien van een gedicht waarin de op zijn lief jagende ridder verklaart niet op te zullen houden voordat hij zijn ‘prooi’ gevangen heeft.

Literatuur

  • Yme Kuiper en Kees Thomassen, Banden van vriendschap. De collectie alba amicorum Van Harinxma thoe Slooten. Franeker 2001.
  • Kees Thomassen en Klaas van der Hoek, ‘Drie broertjes op reis. De alba amicorum van Homme, Juw en Pieter van Harinxma’, in: Jaarboek voor Nederlandse Boekgeschiedenis, 7 (2000), p. 125-158.4.