Panorama

Een jaar later breekt de Eerste Wereldoorlog uit. Voor het tijdschrift is het een aanleiding om uit te pakken met fotoreportages over de strijd aan het front. Tijdelijk kwam het blad zelfs twee maal per week uit. De redactie wilde de lezers informeren door middel van 'onze geïllustreerde kroniek der wereldgebeurtenissen'. Het is een groot succes: de oplage stijgt met duizenden. 

In 1929 wordt Panorama overgenomen door De Spaarnestad. Vanaf deze overname wordt een aantal regionale geïllustreerde bladen opgenomen, zoals Ons land, Groot Rotterdam, Ons Zeeland en Ons Amsterdam. Daarmee stijgt het aantal pagina's van 32 naar 48. Er worden zelfs twee bijbladen toegevoegd. De humorist bevat grappige verhalen, mopen en cartoons. Het bijvoegsel voor kinderen heet Sjors, vernoemd naar het stripfiguur dat later een duo vormt; Sjors & Sjimmie. 

Tweede Wereldoorlog

Tot 1941 blijft de opzet ongewijzigd. Dan worden de regionale bladen opgeheven, vervalt de collectieve ongevallenverzekering en wordt, gezien de dan heersende papierschaarste, het aantal pagina's verminderd. Voortaan wordt het blad onder Duits toezicht gemaakt. Het besteedt geregeld aandacht aan de Duitse strijdkrachten en aan het Oostfront. Vanaf 1944 verschijnt Panorama om de veertien dagen; kort daarna stopt het geheel. Het duurt tot 7 juni 1946 voor het blad weer in de kiosken ligt. De redactie verontschuldigt zich voor de geringe omvang als gevolg van de nog heersende papierschaarste. Aanvankelijk verschijnt het om de veertien dagen maar vanaf augustus 1948 weer wekelijks.

Na de Tweede Wereldoorlog klimt de oplage van het tijdschrift gestaag. In de jaren zestig van de vorige eeuw piekt de oplage op 400.000 exemplaren. Daarna daalt het aantal weer. In 1968 ontstaat het tijdschrift Nieuwe Revu, dat in de jaren zeventig onder het motto "socialisme, sex en sensatie" een geduchte concurrent voor Panorama blijkt te zijn. 

Vanaf 1960 kunnen lezers van het blad rechtstreeks reageren in de rubriek 'Hoogachtend'. De meestal mannelijke lezer mag zeggen wat hij wil, de redactie ook en dat leidt soms tot vermakelijke stukjes. Zo kraakt een lezer in een brief op systematische wijze zo'n beetje alle artikelen van het blad af. Hoofdredacteur Gerard Vermeulen antwoordt: 'En hoe vindt u de nietjes?'

In toenemende mate richt Panorama zich op sensatie. Vooral artikelen over erotiek en misdaad scoren hoog bij de lezers. Misdaadjournalisten als Paul Damen, Bas van Hout, Sven van der Meulen en Peter R. de Vries schrijven artikelen voor het weekblad. De Vries wist Heineken-ontvoerder Frans Meijer te lokaliseren in Paraguay: een opzienbarende primeur voor het tijdschrift. In de rubriek 'Van ... voor ...' laten dames zich fotograferen in lingerie voor een partner of buurman. 

In 1994 wordt nummer 47 speciaal 'met liefdesenergie ingestraald' door het medium Jomanda. Sommige abonnees melden dat ze er baat bij hebben gehad, zo blijkt uit de latere afleveringen van het tijdschrift.

Panorama in de KB

Het tijdschrift Panorama is symbolisch voor wat we populaire cultuur noemen in Nederland. De Koninklijke Bibliotheek was gedurende driekwart van de twintigste eeuw te deftig voor een blad als dit. Pas vanaf eind vorige eeuw zijn wetenschappers zich gaan realiseren dat het dagelijkse leven van gewone mensen een minstens zo interessant object van onderzoek is als politiek of krijgsgeschiedenis. En vanaf die tijd is de KB ook veel meer dan voorheen actief op zoek naar aanvullingen op de collectie. 

Dankzij schenkingen heeft de KB eerdere jaargangen van Panorama weten te verwerven. Toen de KB in 2006 de tentoonstelling over publiekstijdschriften Magazine! organiseerde, meldde er zich zelfs een particulier met de allereerste jaargang van het tijdschrift. Hierdoor is nu duidelijk te onderbouwen dat het eerste nummer van dit illustere blad verscheen op 2 juli 1913, dat de eerste nummers getiteld waren Het panorama en dat de aanleiding om met dit blad de markt op te gaan mede gelegen was in de honderdste verjaardag van het Koninkrijk der Nederlanden.