Ons koningshuis

Ons Koningshuis, nummer 3 van 1979. Aanvraagnummer: TE 1402

In 1970 begon Richard F. Kaan een nieuw tijdschrift, dat - zoals de titel Ons Koningshuis al aangeeft - geheel gewijd was aan het Nederlandse vorstenhuis. Een doorsneenummer bevatte het verslag van een staatsbezoek of een officiële opening, een beschrijving van verjaardagen en vakanties, een artikel over een historische Oranje en korte nieuwtjes. Foto's van leden van het koningshuis waren belangrijk. Dat was ook niet zo verrassend: de hoofdredacteur was tevens oprichter van Benelux Press, een fotopersbureau met het grootste archief van foto's van het Koninklijk Huis. Het blad bevatte nauwelijks advertenties: de omzet werd gerealiseerd uit abonnementsinkomsten en uit de verkoop van Oranje-artikelen (foto's, munten, lepeltjes, fotoboeken etc.). 

Doelgroep

Ons koningshuis was bedoeld voor de echte Oranjeklant. Het blad liet zich erop voorstaan dat het zich verre hield van roddeljournalistiek. Toch was het soms ook voorzichtig balanceren: toen in een bepaalde periode prinses Irene op de voorpagina stond, kwamen er al boze brieven binnen. Zij was immers katholiek geworden en later nog gescheiden ook. In 1993 zei Richard Kaan hierover: 'Mijn lezers waren de zwijgende rechtse meerderheid, doodgewone Nederlanders die geïnteresseerd zijn in het koningshuis en in Gert en Hermien. Maar die mensen zijn aan het uitsterven; letterlijk: bij Ons Koningshuis kregen we dagelijks opzeggingen wegens overlijden'.

Oranjekrant

De opmaak van het tijdschrift was weinig vernieuwend: slechts een deel van de pagina's was in kleur en de artikelen werden in drie kolommen gepresenteerd. Vanaf 1975 verscheen in elk nummer een aparte 'Oranjekrant van Nederland', in zwart-wit. Deze bijlage bevatte korte nieuwtjes, bijzondere wetenswaardigheden en foto's van de koninklijke familie, die konden worden nabesteld. Later werd deze rubriek geïntegreerd in het tijdschrift.

Controverse

Ondanks de respectvolle stijl van Ons koningshuis schuwde het tijdschrift de controverse niet. Zo verscheen er een artikel over het vermeende SS-lidmaatschap van Prins Bernhard en werd de op handen zijnde scheiding van prinses Irene aangekondigd. Maar de toon bleef eerbiedig en regelmatig werden andere media, die niet 'delicaat' omgingen met het koningshuis, op het ongepaste van hun gedrag gewezen.

Vorsten

Drie jaar na de oprichting van Ons koningshuis kwam er concurrentie op de markt, in de vorm van het tijdschrift Vorsten vandaag, later ingekort tot Vorsten. Het nieuwe tijdschrift had een wat bredere opzet en behandelde ook buitenlandse vorstenhuizen. Uitgeverij Born NV, die sinds 1970 Ons koningshuis uitgaf, werd in 1978 overgenomen door Zomer en Keuning, de uitgever van Vorsten. Deze uitgeverij was een dochter van Kluwer, zodat Kluwer twee concurrerende tijdschriften in haar portefeuille kreeg. 

In het laatste nummer van Ons koningshuis (1978) berichtte de uitgever dat Ons koningshuis zou worden opgeheven ten gunste van Vorsten, dat een hogere oplage had. Toch verscheen in 1979 nog een nieuw nummer van Ons koningshuis, met daarin een bericht van de redactie dat zij niet gekend was in de beslissing van de uitgever en dat zij inmiddels elders onderdak had gevonden voor het blad. De redactie bedankte haar trouwe lezers voor de steun en publiceerde trots een steunbetuiging van oud-minister Luns. Het blad bleef daarna nog ruim tien jaar bestaan.

Neergang

De laatste zes nummers van Ons koningshuis verschenen in een nieuwe opmaak, een vergeefse poging de daling van het aantal abonnees te keren. Het -zoals later bleek- allerlaatste nummer van Ons koningshuis verscheen in februari 1990. Niets in de inhoud van het laatste nummer wees erop dat het tijdschrift ging stoppen. De hoofdredacteur schreef slechts dat hij hoopte dat de artikelen de lezer zouden aanspreken. Wel merkte hij op dat er weinig nieuws is: geen staatsbezoeken, geen wintersport. 

Hoofdredacteur Richard Kaan, tevens auteur van tientallen boeken over het koningshuis, bleek overigens niet de Oranjefan die zijn publicaties deden vermoeden: 'Iedereen denkt van mij altijd dat ik zo'n ontzettende monarchist ben. Onzin. Ik maak gewoon een commercieel produkt.'

Na zijn pensionering liet Kaan het Algemeen Dagblad weten dat hij in zijn hart altijd republikein was gebleven en gaf hij de Oranjes nog een veeg uit de pan: 'Dan het hoofdstuk staatsbezoeken, die zijn zo vreselijk zwaar. Ja, voor journalisten. Die worden niet voorgereden in limousines en moeten elk woord eruit trekken bij de RVD. En nóg schrijven ze promotionele verhaaltjes over de Oranjes. Maar Beatrix kijkt na 20 jaar nog steeds dwars door ze heen.'

Ons koningshuis in de KB

De KB bezit niet alle nummers van Ons koningshuis: uit de eerste jaargangen ontbreken nog enkele nummers. Veruit de meeste afleveringen zijn wel bewaard gebleven in de collectie, onder aanvraagnummer TE 1402. Via de KB-catalogus kun je ze aanvragen om te bekijken in de leeszaal van de KB.

Literatuur

  • Magazine! : 150 jaar Nederlandse publiekstijdschriften / red.: Marieke van Delft, Nel van Dijk, Reinder Storm. Zwolle: Waanders, cop. 2006. Aanvraagnummer: 5227695.
  • Willem Pekelder, 'Bedankt Majesteit'. Algemeen Dagblad, 26 februari 2001.
  • Pauline Sinnema, 'Alleen royalty met schandalen'. Het Parool, 9 februari 1993.