Haagse Harry
Haagse Harry, album 1: Kap nâh!!
"Harry bestaat echt, ik zie dit soort mensen hier in de buurt dagelijks. Ze kijken altijd kwaad en nors. Ze spreken onverstaanbaar, alleen de ziektes komen duidelijk over. Niet veel hersens, wel veel boerenslimheid. En maar kankeren. Haagse Harry's schelden op alles, hoewel ze nergens het fijne van weten. Het is gewoon nooit goed".
Zo typeerde Marnix Rueb zijn stripfiguur Haagse Harry in een interview, een jaar nadat hij hem voor het eerst tekende voor het Haagse uitgaansblad Doen. Hoofdredacteur Robert-Jan Rueb vroeg zijn broer Marnix om een illustratie te maken bij een artikel over dichters. Geïnspireerd door de volkse types in de Haagse Schilderswijk, waar Marnix op dat moment woonde, zette hij Harry op papier. Gekleed in een joggingpak (ook wel bekend als 'campingsmoking') en met 'Naaiks' aan zijn voeten droeg hij een kort 'erauties gedich' voor uit zijn gedichtenbundel Ut plèn bè nach. Al snel werd Harry een vaste waarde in Doen; de lezers waarderen de figuur met de grote bek en het kleine hartje.
Het eerste album, getiteld Kap nâh!!!, werd in november 1994 gepresenteerd in het Haagse theater Diligentia. Rueb had 10.000 exemplaren in eigen beheer laten drukken. Binnen een maand moest er een herdruk plaatsvinden en uiteindelijk zouden er 140.000 exemplaren over de toonbank gaan. Het was tekenend voor de uitstraling van het stripfiguur: tot ver buiten Den Haag werd Haagse Harry door lezers gewaardeerd.
Omslag van Ut groen-geile boekie: de offesjeile spelling vannut Haags. Aanvraagnummer: 2175619
Plat Haags
De strip onderscheidde zich van andere strips door het taalgebruik. Het Plat Haags, dat gesproken wordt in grote delen van de stad, werd fonetisch opgeschreven, zodat lezers wat meer moeite moesten doen om alle teksten te begrijpen. Aangeraden werd om de teksten hardop op te lezen, omdat dat zou helpen om te begrijpen wat er 'gezegd' werd.
Al snel volgde (in 1998) Ut groen-geile boekie, waarin Marnix Rueb samen met zijn broer Robert-Jan en Sjaak Bral een woordenlijst opstelde van Haagse woorden - fonetisch opgeschreven uiteraard. Ook dit boekje werd een succes, met vele herdrukken. In 2020 verscheen een speciale 'Kerauna eidisie', waarin nieuwe termen uit de corona-periode konden worden opgenomen, zoals de 'bekbedekkâh' en 'handsjel'.
Sjaak Bral paste het Haags ook toe op bestaande titels. Zo verschenen in 2020 Haagse versies van twee bekende prentenboeken: Ut feis van Nijntje en De Gruffalau.
Marnix Rueb in 2012
Marnix Rueb
Marnix werd geboren op 11 april 1955 in Oegstgeest. Hij groeide op in het Benoordenhout in Den Haag. Hij zat aanvankelijk op het gymnasium, vervolgens op het atheneum, maar vond de lessen niet interessant. Hij wilde eigenlijk alleen maar tekenen. Een cursus reclametekenen en fotografie moesten uitkomst bieden, maar ook hier voelde Rueb zich niet thuis. Uiteindelijk werd hij huisillustrator bij de Haagse uitgaanskrant Doen. In dit blad verscheen Haagse Harry in 1991 voor het eerst.
Marnix Rueb overleed op 23 oktober 2014. Zowel Hagenaars als Hagenezen reageerden zeer bedroefd. De toenmalige burgemeester Jozias van Aartsen zei dat Rueb “behoorde tot de Haagse cultuur, tot de levensstijl van onze Haagse samenleving. Niet alleen Haagse Harry blijft zonder vader achter, ook de stad is vandaag verweesd.”
Haagse Harry in Den Haag
Dat Harry hoorde bij Den Haag bleek wel uit de verschillende verschijningen van het stripfiguur in de openbare ruimte.
In 2009 werkte Marnix mee aan een beschildering van een electriciteitshuisje aan de Haagse Valkenboskade, tegenover zijn ouderlijk huis. Het huisje raakte in 2022 beschadigd; een meerderheid van de omwonenden sprak de wens uit om het kunstwerk intact te houden. Het is nog altijd te bezichtigen.
In 2016 verscheen een standbeeld van Haagse Harry bij de Grote Markt in het Haagse centrum, bovenop de tramtunnel, die door Rueb in zijn strips vaak belachelijk werd gemaakt vanwege de kosten, die veel hoger uitvielen dan vooraf was begroot.
Voorafgaande aan de NAVO-top in Den Haag in de zomer van 2024 werden kunstenaars uitgenodigd om muurschilderingen aan te brengen op verschillende plekken in de stad. Aan de Stadhouderslaan maakte de kunstenaar Patrick Goos een muurschildering met Artdrenaline, een bedrijf dat gespecialiseerd is in airbrush- en graffiti-art. Zijn Haagse Harry werd gecombineerd met een Banksy-kunstwerk: Harry rent achter een hartvormige ballon aan.
-
Haagse Harry op een elektriciteitshuisje aan de Valkenboskade
-
Standbeeld Haagse Harry bij de Grote Markt
-
Muurschildering Haagse Harry aan de Stadhouderslaan
Haagse Harry in de KB
De KB bezit alle albums van Haagse Harry, die alle terug te vinden zijn in de catalogus. De boeken kunnen worden ingezien in de leeszaal Bijzondere Collecties na aanvraag via dit formulier. De aanvraagnummers en andere relevante gegevens vind je in de KB-catalogus.
Literatuâh
- Haagse Harry 'hep 'r kèk op...' De Telegraaf, 17 november 1992
- Hype rond Haagse Harry Algemeen Dagblad, 5 november 1994
- Haagse Harry - ut ikaun, ut feinaumein, de volleksheld. Paagmag, 9 november 2021