Franka

Omslag van Het Misdaadmuseum

Eén van de meest succesvolle stripreeksen van Nederland is Franka, getekend door Henk Kuijpers. De voorpublicatie van het eerste verhaal, in het tijdschrift Pep, begint aan het eind van 1974. Het meest recente verhaal verscheen vijftig jaar later. 

Van Franca naar Franka

Henk Kuijpers werd geboren op 10 december 1946. Hij studeerde sociologie, maar tekende in zijn vrije tijd strips. Veel daarvan brachten het al tot meerdere pagina's, maar deze eerste verhalen werden nog niet afgemaakt. Wel verscheen er al gauw een figurante in beeld met de naam Franca. In 1970 bezocht Kuijpers een grote expositie in Brussel over Kuifje. Het leidde ertoe dat hij zijn sociologiestudie verruilde voor de tekentafel. In 1973 besloot Henk om feedback te vragen bij de redactie van Pep. De hoofdredacteur reageerde enthousiast en zo kon Kuijpers beginnen aan zijn eerste 'professionele' strip, genaamd Het misdaadmuseum. De eerste aflevering verscheen in Pep nummer 47 van 1974. In de strip was een kleine rol voor een 'sekretaresse', die de naam 'Franka' kreeg. In de jaren zeventig was de 'c' uit de mode, en werd vrijwel uitsluitend voor de 'k' gekozen. De tekenaar kon niet bevroeden dat zijn strip al snel bekend werd als 'die strip van dat meisje'. 

Documentatie

Opvallend aan de serie was de mate van detaillering in decors en voertuigen, waar Kuijpers veel documentatie voor gebruikte. In een interview zei hij daarover: 'Ik heb de plaatsen graag zelf gezien. Je krijgt een idee voor een verhaal als je ergens bent, of je verzint zomaar een plot, en dan ga je documenteren en daarna die plaatsen bezoeken. (...) Je kunt iets pas geloofwaardig tekenen als je rechtstreeks weet hoe de situatie ter plaatse aanvoelt.'

Voorpublicatie

Nadat Pep in 1975 fuseerde met het tijdschrift Sjors om Eppo te worden, kreeg Franka een prominente plaats in dat blad. Het was een razend populaire serie, die al gauw ook in albums werd uitgegeven. Na het ter ziele gaan van Sjors & Sjimmie Stripblad (de opvolger van Eppo) kreeg Franka een vaste plek in het omroepblad Veronica van 1991 tot 2002. In 2004 nam Henk Kuijpers de uitgave van albums over met zijn eigen Uitgeverij Franka. Sinds 2009 worden de verhalen weer voorgepubliceerd in het herrezen tijdschrift Eppo.

Bloot

Wat ook opvalt aan de strip is dat Franka in elk album wel even zonder kleren wordt getekend, als ze zich omkleedt of in bad gaat. Henk Kuijpers zei hierover: 'De eerste keer dat ik Franka in bad zette, zijn haar borsten in opdracht van de uitgever keurig weg gewit. Kijk maar, niks te zien. Daarna was het geen probleem meer. Ik teken bloot zoals je iemand ziet met wie je vertrouwd bent. Franka wordt wakker, gaat in bad, kijkt tv terwijl ze zich afdroogt, föhnt haar haar, kleedt zich aan en gaat naar Broodje van Kootje.'

Verschillende uitgaven

Naast de reguliere albums in softcover en hardcover verschijnen er sinds enkele decennia ook luxe-uitvoeringen, waarin Henk Kuijpers schetsen en achtergronden over elk verhaal publiceert. De luxe-albums worden opd e markt gebracht door zijn eigen uitgeverij, die inmiddels ook de reguliere albums publiceert.

Ook in het buitenland blijkt Franka aan te slaan. Vertalingen verschenen onder andere in Denemarken, Duitsland, Frankrijk, Noorwegen, Spanje en Zweden. 

Franka in de KB

De oorspronkelijke albums van Franka zijn aanwezig in de collectie van de KB. Ook de luxe-albums Cadillac club en Chroom en een aantal vertaalde albums heeft de KB in bezit. De boeken kunnen alleen op aanvraag worden ingezien in de leeszaal Bijzondere Collecties na aanvraag via dit formulier. De relevante gegevens vind je in de KB-catalogus.

Literatuur

  • Joyce Roodnat, 'Stripfiguur Franka gaat ieder album in bad'. NRC, 3 augustus 2017.
  • Jeroen van Kippersluis, 'Franka is nooit weggeweest'. MYX stripmagazine, jrg. 1 (2003), nr. 0.
  • Henk Kuijpers: "Alles komt bij mij voort uit een goedgeleide chaos!". Stripnieuws, jrg. 1 (2003), nr. 3
  • Het misdaadmuseum. Luxe editie. Heemstede: Big Balloon, cop. 1995. ISBN 9054253770
  • ''Franka' Kuijpers bij AVRO'. Nieuwsblad van het Noorden, 29 december 1983.
  • De Franka Index