Agent 327
Agent 327 Integraal 1966-1968. Aanvraagnummer: 16039397
Hendrik IJzerbroot is Agent 327
Al meer dan zestig jaar schrijft en tekent Martin Lodewijk (geboren 30 april 1939) de avonturen van geheim agent Hendrik IJzerbroot, beter bekend onder zijn codenaam Agent 327. Iedere keer als ons land in gevaar dreigt te komen, wordt hij er op uitgestuurd om ervoor te zorgen dat de Nederlandse bevolking weer rustig kan slapen.
Persiflage op spionagefilms
In het ooit roemruchte stripweekblad Pep beleefde Agent zijn eerste avontuur als reactie op de overdaad aan spionagefilms en tv-series die er midden jaren zestig waren: series als Get Smart en uiteraard de James Bond-films. Toch was het niet - zoals vaak wordt aangenomen - James Bond waar Lodewijk zich op baseerde maar de Amerikaanse televisie serie Peter Gunn (geregisseerd door Blake Edwards). De serie zelf is nooit uitgezonden in Nederland, maar Lodewijk las erover in het blad Life en zag in Gunn het ideale uiterlijk van IJzerbroot.
Langere, satirische verhalen
Aanvankelijk maakte Lodewijk korte verhalen van steeds vier pagina’s (eenentwintig in totaal), maar in 1968 waagde hij zich voor het eerst aan een lang verhaal, Dossier Stemkwadrater, dat eveneens in Pep verscheen. De korte verhalen waren hoofdzakelijk anekdotisch van aard, maar in dit lange verhaal kon hij zich helemaal uitleven in de plot en in een lange reeks grappen en verwijzingen naar het spionagegenre. De schurk uit het verhaal heet bijvoorbeeld Dr. Maybe. Er waren tenslotte al een Dr. No en Dr. Yes.
Vanaf dat moment zou Lodewijk hoofdzakelijk nog lange verhalen maken, die zich over de hele wereld afspeelden. De verhalen werden ook steeds meer satirisch en stoelden minder op het spionagegenre.
Wie is Agent 327?
In een interview verklaarde Martin Lodewijk dat er de nodige autobiografische elementen in zijn stripfiguur zaten: "Hendrik IJzerbroot is eh... ja, een Rotterdamse jongen van Jan de Wit. Iemand die pal staat voor Koningin en Vaderland, haha. Hij is opgegroeid in de dagen dat iedereen meevocht voor dat begrip. En dat tekent de mens. Ik zal zelf ook wel een beetje zo zijn. Ja, ik denk dat er flink wat van mijzelf in zit. Mijn theorie is dat uiteindelijk iedereen zichzelf tekent. Dus de goede en slechte kwaliteiten van Agent 327 zijn ook die van mij. In meer en mindere mate."
-
Martin Lodewijk, Dossier Stemkwadrater, cop. 1970. Aanvraagnummer: KW XKZ 0563
-
Martin Lodewijk, Dossier Zondagskind, cop. 1978. Aanvraagnummer: KW RE 148/2-1
-
Een Zweedse uitgave. Martin Lodewijk, Uppdrag: Häxornas Ring, cop. 1983. Aanvraagnummer: Vert Gr 873
Verhuizing naar Eppo
In 1975 werd het stripblad Pep opgeheven en ging het samen met Sjors over in het nieuwe blad Eppo. Frits van der Heide was hoofdredacteur van dit nieuwe periodiek en Martin Lodewijk werd aangesteld als art-director. Samen zetten ze het blad op poten. Martin Lodewijk speelde een grote rol bij het opzetten van nieuwe stripreeksen. Uiteraard verhuisde Agent 327 mee naar de Eppo, maar er moesten ook talrijke nieuwe series worden opgezet. Lodewijk stond aan de wieg van series als Steven Severijn en Storm.
Hoe het verder ging met Agent 327
Ondertussen schreef en tekende Lodewijk lustig door aan Agent 327. Hij stuurde IJzerbroot naar Paaseiland, Zuid-Amerika, maar ook naar Amsterdam waar hij de diefstal van de Nachtwacht - en de staatsgeheimen die op de achterkant waren geplakt! - wist op te lossen. Tot 1983, want toen verdween Agent van het toneel. Tijdelijk, zo bezwoer Lodewijk, die zich stortte op reclame-opdrachten. Uiteindelijk kreeg hij rond de eeuwwisseling toch weer zin om zijn successerie te vervolgen. in 2000 keerde Agent 327 terug als krantenstrip in het Algemeen Dagblad en vanaf 2009 als vervolgstrip in het opnieuw opgerichte tijdschrift Eppo.
Wereldfaam voor Agent 327
De verhalen van Agent 327 zijn over de hele wereld gepubliceerd, zowel in tijdschrift- als boekvorm. Martin Lodewijk kreeg in zijn lange loopbaan menige prijs uitgereikt, waaronder de Stripschapprijs en voor Agent 327 maar liefst drie Stripschappenningen voor beste album van het jaar. In 2005 hing zijn werk in het Van Gogh Museum in Amsterdam. Hij staat ook in het Guinness Book of Records als maker van het kleinste stripboekje ter wereld: Dossier minimium bug, uitgegeven in 1999.
-
Martin Lodewijk, Het oor van Gogh, 2003. Aanvraagnummer: KW 5192992
-
Martin Lodewijk, Dossier minimium bug, 1999. Aanvraagnummer: KW DPA 2248
-
Vince Habraken; Pieter van Oudheusden, The making of Agent 327, 2005. Aanvraagnummer: KW 5211522
Agent 327 in de KB
In de collectie van de KB vind je alle albums van Agent 327. Ook herdrukken en verzamelde uitgaven zijn in het bezit van de KB. Een aantal vertalingen in het Duits en Zweeds zijn ook aanwezig. De boeken kunnen alleen op aanvraag worden ingezien in de leeszaal Bijzondere Collecties na aanvraag via dit formulier. De aanvraagnummers en andere relevante gegevens vind je in de KB-catalogus.
Literatuur
- 'Martin Lodewijk tekent voor Het Vrije Volk: 'Agent 327 zal zijn vaderland niet verraden'. Het Vrije Volk, 30 december 1981.
