Boeken van de Staten-Generaal

De boeken uit de zeventiende-eeuwse bibliotheek van de Staten-Generaal zijn in de loop der tijd verspreid geraakt. In de collectie van de KB bevinden zich meerdere boeken die ooit deel uit maakte van die bibliotheek.

Boecken, tot de Taeffel van hare Ho: Mo: specterende

Bij de buren van de KB, het Nationaal Archief, worden zes bijna identieke handgeschreven catalogi bewaard van de boeken uit de bibliotheek van de Staten-Generaal (NA, Archief Staten Generaal, inv. nrs 12688-12693). Dat wil zeggen: uit het kastje naast de Trêveszaal, waar de boeken stonden die de Staten cadeau hadden gekregen. In 1663 lieten ze twee stempels maken om de boeken van een kenmerk te voorzien: ‘In deliberatie geleijt sijnde, Is goetgevonden ende verstaen, dat twee copere plaeten een groote ende een cleijne, gesneden sullen werden met het Wapen vande Generaliteijt, om daermede het selve wapen te drucken op alle de Boecken, tot de Taeffel van hare Ho: Mo: specterende’ (Resoluties Staten Generaal, 29 december 1663). 

Van de Staten-Generaal naar andere collecties

Die catalogi zijn van net na 1680 en bevatten ca. 140 titels van boeken die bijna allemaal te identificeren zijn. In de KB blijken 25 exemplaren te zijn met een van deze stempels op de band. In de meeste gevallen gaat het om leren of perkamenten banden die na ontvangst door de Staten-Generaal een stempel op voor- en achterplat kregen. In andere gevallen was de band al met goudstempeling gedecoreerd en werd het Staten-Generaalstempel er rücksichtslos bij geplaatst.

Een groot deel van de boeken van de Staten-Generaal is verloren gegaan. Wat er aan het eind van de achttiende eeuw over was van het boekenkastje is vermoedelijk deels gevoegd bij de bibliotheek van Stadhouder Willem V en zo in de collectie van de KB beland. De 25 banden in de KB-collectie zijn niet de enige: in de bibliotheek van het Nationaal Archief zijn er ook nog dertien. Hoe de boeken daar gekomen zijn, zoeken we nog uit. 

Catalogusbeschrijving

• Vrankrycx en Spagnies jegenwoordigh zwevende differenten, ’s Graven-Hage 1667. Aanvraagnummer KW Pflt 9547. 
• Jacob Cats, Alle de wercken, so ouden als nieuwe. Amsterdam, J.J. Schipper, 1655. Aanvraagnummer KW 1789 D 10.